Gameverslaving

Over gameverslaving

Voor de meeste gamers is gamen een leuke hobby. Zij ervaren er weinig of geen problemen door. 

Een kleine groep mensen gamet erg veel en raakt hierdoor wél in de problemen. Soms is het gamen een manier geworden om problemen te ontvluchten en soms veroorzaakt het gamen zelf juist problemen. In ieder geval zal het gamen meegenomen moeten worden bij het aanpakken van de problemen.

Maar wanneer is iemand een fanatiek (hobby) gamer en wanneer is het gamegedrag problematisch?

Gamen wordt een probleem als mensen de controle erover verliezen. Iemand besteedt dan zo veel tijd aan gamen dat hij of zij erdoor in de problemen komt, bijvoorbeeld op het werk of op school, op financieel gebied of met relaties. Er is geen goede balans meer tussen het gamen en andere activiteiten. Het lukt bovendien ook niet om te minderen.

In de ICD-11, een diagnostisch instrument dat wordt uitgegeven door de WHO, zijn in juni 2018 twee diagnoses voor problemen met betrekking tot gamen toegevoegd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lichte problemen door gamen (problematisch gamen of risicovol gamen) en zware problemen door gamen (gamestoornis of 'gameverslaving').

1. Problematisch gamen/risicovol gamen

Als iemand door het gamen enige (lichte) problemen ervaart, spreken we van problematisch of risicovol gamen (hazardous gaming) en niet van verslaving. Volgens de ICD-11 betekent dit dat iemand door het gamen verhoogd risico loopt op lichamelijke of mentale problemen. Iemand kan risico lopen door:

  • de hoeveelheid tijd die aan gamen wordt besteed
  • andere activiteiten gaan lijden onder het gamegedrag (bijvoorbeeld werk/school- en sociale activiteiten)
  • riskant gedrag dat met gamen samengaat (zoals een verkeerde houding, wat tot lichamelijke klachten kan lijden; of het uitgeven van te veel geld in een game)
  • het blijven gamen, ook al is diegene zich bewust van het risico op negatieve consequenties 

Op basis van het aantal uren dat iemand gamet alléén is niet te bepalen of het gamen problematisch is: het gaat erom dat er problemen zijn met het gezond functioneren. De volgende punten kunnen eerste tekenen zijn dat er problemen ontstaan met het gamen:

  • Minder goed voor jezelf zorgen, zoals te weinig slapen of te weinig eten
  • Balansverlies: Andere activiteiten volledig verwaarlozen (bijv. werk/school/sport)
  • Het erg moeilijk vinden om te stoppen met gamen
  • Langer en meer gamen dan men van plan was
  • Gamen terwijl het eigenlijk niet meer leuk is om te spelen
  • Aanhoudende gevoelens van eenzaamheid, gespannenheid of somberheid
  • Gamen gebruiken om negatieve gevoelens (hulpeloosheid, schuld, angst) te ontvluchten of te verlichten

2. Een gamestoornis of ‘gameverslaving’

Als iemand in verband met zijn gamegedrag ernstige problemen ervaart spreken we van een gamestoornis of ‘gameverslaving’ (gaming disorder).

Volgens de ICD-11 is er sprake van een gamestoornis als er gedurende een periode van meer dan 12 maanden sprake is van:

  • Het blijven gamen, ondanks ernstige, negatieve gevolgen op de lichamelijke en mentale gezondheid, persoonlijke relaties, opleiding of werk.
  • Een gebrek aan controle over hoe veel men gamet.
  • Een te grote voorkeur voor gamen ten opzichte van andere activiteiten in het dagelijks leven (verstoorde balans).

Binnen de psychiatrie wordt gebruik gemaakt van een ander diagnostisch handboek, de DSM-V. Hier bestaat de diagnose gameverslaving (nog) niet. Maar ook hier is al sinds 2013 internetgamingstoornis opgenomen als een aandoening die verder onderzoek en praktijkervaring behoeft.

Doe deze test om een idee te krijgen of gamen voor jou een leuke hobby is of een probleem.

Lees hier meer over wat je kan doen als het uit de hand loopt.